دکتر بابک باب شریف ، متخصص چشم و فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و زیبایی و لیزر - ليزيك (LASIK)

ليزيك (LASIK)

ليزيك (LASIK)

تاريخچه لیزیک
در سال 1991 دكتر يوناس پاليكاريس در هراكليون كرت (يونان) اولين كسي بود كه با استفاده از دستگاه ميكروكراتوم لايه نازكي از قرنيه را برداشت و سپس با استفاده از ليزر اكسايمر بخشي از بافت قرنيه را تراش داد. با ابداع ليزيك اين عمل به سرعت عموميت يافت و در بسياري از مراكز جايگزين ساير روشها مانند RK (برش قرنيه) و PRK (ليزر) گرديد، گرچه امروزه اين روش ها هر كدام كاربردهاي خاص خود را نيز دارند.

 

 

 

مرحله اول:
ايجاد لايه نازك يا فلپ (Flap)

مرحله دوم:
با استفاده از ليزر اكسايمر، عيب انكساري اصلاح مي شود

مرحله سوم:
لايه نازك به جاي خود برگردانده مي شود



تكنيك عمل لیزیک:
در عمل ليزيك دو عمل با هم تركيب ميشوند تا عيب انكساري اصلاح شود. نخست با استفاده از يك وسيله اتوماتيك بنام ميكروكراتوم لايه نازكي از قرنيه برداشته مي‏شود. وجود اين لايه نازك اجازه بهبود سريع ديد و كاهش ناراحتي‏هاي پس از عمل را مي‏دهد. امروزه از انواعي از ليزر جهت برداشتن اين لايه هم استفاده مي شود.
سپس با استفاده از ليزر اكسايمر كه با كنترل كامپيوتر صورت ميگيرد قرنيه تراش داده ميشود و به اين ترتيب عيب انكساري اصلاح مي‏گردد. ليزر اكسايمر از جنس نور ماوراي بنفش مي‏باشد و همان ليزري است كه در عمل پي.آر.كي (ليزر) مورد استفاده قرار مي‏گيرد. لايه نازك محافظ پس از تراش قرنيه به جاي اوليه خود باز گردانده ‏شده، بدون اينكه نياز به بخيه باشد پس از چند دقيقه در محل خود چسبيده و محكم مي‏شود، بنابراين به پانسمان هم نيازي نيست.
كل زمان اين عمل براي هر چشم كمتر از 10 دقيقه ميباشد و بيمار ضمن عمل احساس درد نمي‏كند. بهبود ديد سريع بوده و با درد كم يا بدون درد همراه مي‏باشد. قطره‏هاي چشمي پس از عمل فقط براي يك هفته استفاده مي‏شود. ليزيك يك روش موثر براي اصلاح نزديك‏ بيني‏هاي متوسط و شديد است. از نظر كارايي مي‏توان ليزيك را موفق‏ترين روش اصلاح عيب انكساري دانست. همچنين آستيگماتيسم‏هاي همراه با نزديك‏بيني نيز با اين روش اصلاح مي‏گردند. اين عمل براي درمان دوربيني و آستيگماتيسم همراه با آن كاربرد دارد. ميزان موفقيت در اين نوع عيب انكساري كمتر مي‏باشد.

نتايج عمل لیزیک
تقريبا هركسي كه تحت عمل جراحي قرار ميگيرد ميخواهد بداند كه شانس بدست آوردن نتيجه رضايت بخش چقدر است. براي نزديك‏بيني كم و متوسط (تا 7- ديوپتر) در حدود 95% بيماران ديد بدون عينك 10/5 تا 10/6 يا بيشتر را به دست مي‏آوردند و 85% شانس ديد بدون عينك 10/8 تا 10/9 يا بهتر را دارند. اين بدان معناست كه وابستگي افراد به ميزان بسيار زيادي به عينك كم شده اما ممكن است براي انجام كارهاي دقيق‏تر چشمي مانند رانندگي، علي‏الخصوص در شب به يك عينك با شماره كم نياز داشته باشند.
براي ميوپي بالا (بالاي 7- ديوپتر) در حدود 85% بيماران ديد بدون عينك10/5 تا 10/6 يا بهتر و 70% ديد بدون عينك 10/8 تا 10/9 يا بهتر بدست مي‏ آورند.

مزايا لیزیک
بهبود سريع : اغلب بيماران پس از يك يا دو روز مي‏توانند به فعاليت‏هاي روزمره باز گردند. غالبا درد وجود ندارد و بعد از 24 ساعت ديد مفيدي ايجاد مي‏شود. در آر.كي. (برش قرنيه) و پي.آر.كي. (ليزر) ناراحتي‏ها بيشتر است.

تصحيح طيف وسيعي از ميوپي: با استفاده از ليزيك حدود 12 ديوپتر نزديك‏بيني را مي‏توان بخوبي اصلاح كرد. در حاليكه استفاده از پي.آركي. (ليزر) براي نمره بالا (بيش از 7 ديوپتر) مي‏تواند منجر به كدورت قرنيه، كاهش ديد و بازگشت بخشي از نمره چشم شود. همچنين عمل آر.كي. (برش قرنيه) معمولا قادر به اصلاح بيش از 5 تا 6 ديوپتر نيست.

قابليت تكرار: در مورد تصحيح كمتر از حد با عمل ليزيك، ميتوان با بلند كردن لايه نازكي كه در طي عمل اول ايجاد شده و ليزر مجدد، اين عمل را تكرار كرد. بهبودي مانند عمل اول سريع است.
پايداري طولاني مدت اثر عمل: اغلب مطالعات نشان مي‏دهد كه در عرض 6-3 ماه نمره چشم ثابت مي‏شود، چرا كه پس از اين مدت تغيير ناچيزي در ساختمان قرنيه و ترميم متعاقب آن ايجاد مي‏شود.

حفظ ساختمان طبيعي قرنيه: لايه نازك برداشته شده بعد از چند روز كاملا محكم مي‏گردد، به شكلي كه با پلك ‏زدن يا مالش چشم جابجا نمي ‏شود. در عمل ليزيك بر خلاف عمل آر.كي. يا برش قرنيه، استحكام قرنيه و مقاومت آن در مقابل ضربه كاهش نمي‏يابد‏‏.

عدم ايجاد كدورت: بر خلاف پي.آر.كي. (ليزر) كه در نمره‏هاي بالا احتمال كدورت قرنيه در آن وجود دارد، در عمل ليزيك هيچگونه كدورتي در قرنيه ايجاد نمي‏شود.
عدم نياز به استفاده طولاني مدت از قطره‏هاي چشمي: در عمل ليزيك بر خلاف پي.آر.كي. نيازي به كنترل ترميم زخم با استفاده از قطره‏هاي استروييدي نيست. بيماران ليزيك معمولا بيش از يك هفته به دارو نياز ندارند.

عوارض لیزیک
همانند هر روش جراحي در ليزيك نيز عوارضي ممكن است ايجاد شود كه شامل تصحيح كمتر از حد، تصحيح بيش از حد و كاهش بهترين ديد مي‏باشند. تصحيح كمتر از حد هنگامي ايجاد مي‏شود كه بافت كافي براي اصلاح كامل ديد برداشته نشود و تصحيح بيش از حد وقتي اتفاق مي افتد كه بافت بيشتري برداشت شده است. تصحيح كمتر از حد را مي‏توان در عمل جراحي مجدد اصلاح كرد ولي درمان تصحيح بيش از حد مشكل‏تر مي‏باشد. در هنگام برداشتن لايه نازك از قرنيه توسط ميكروكراتوم ممكن است مشكلاتي ايجاد شود كه شامل عدم توانايي در ايجاد لايه به اندازه، ضخامت و يا شكل مناسب، جابجايي لايه پس از عمل و عفونت مي‏باشد. به جز عفونت ساير عوارض لايه معمولا بدون اينكه براي ديد بيمار مشكلي ايجاد كنند درمان مي‏شوند. احتمال عفونت يك در 5 هزار است كه بسيار كمتر از ميزان وقوع آن در لنزهاي تماسي مي‏باشد و بر خلاف آن كه در تمام مدت استفاده از لنز تماسي چشم در معرض عفونت قرار دارد در اين عمل احتمال وقوع آن محدود به همان 1 تا 4 هفته نخست بعد از عمل مي‏گردد.

اگرچه پس از عمل، عيب انكساري اصلاح مي‏شود و ديد خوبي بدست مي‏آيد، اما بعضي بيماران بعد از عمل ليزيك يك يا چند مورد از عوارض زير را كم و بيش تجربه مي‏كنند.

ديدن هاله يا سايه در كنار تصوير و اعوجاج مختصر در چند ماه اول شايع است، ولي اين عوارض بندرت در فعاليت‏هاي معمول ايجاد مشكل مي‏كند. عمده اين مشكلات بتدريج در 1 تا 3 ماه اول بعداز عمل خود به بخود از بين مي‏روند.
ميوپي در شب: چون در اين عمل فقط بخش مركزي قرنيه تغيير شكل پيدا مي‏كند، در هنگام باز شدن مردمك در شب نور از محيط قرنيه كه تغيير شكلي پيدا نكرده است، وارد چشم مي‏شود و ايجاد نزديك‏ بيني مي‏كند. حتي اگر در روز ديد عالي وجود داشته باشد، در شب ممكن است براي ديد كامل احتياج به عينك مختصري باشد.

خشكي چشم: در روند ترميم پس از عمل ليزيك ممكن است بيمار احساس خشكي چشم كرده و به قطره اشك مصنوعي براي تسكين موقت نياز داشته باشد.

ناراحتي و درد: در ليزيك اغلب محدود به شش تا 24 ساعت اول پس از عمل است و براحتي با مسكن ها رفع مي‏شود. در اين مدت چشم بصورت موقت به نور خورشيد حساس‏تر مي‏شود.
در 4 تا 6 هفته نخست بعد از عمل كيفيت ديد علي الخصوص ديد نزديك افت مي‏كند كه به تدريج و بصورت خود بخودي بهبود مي‏يابد. مشكلات ديد نزديك در افرادي كه در سنين پيرچشمي قرار دارند و تحت عمل قرار مي‏گيرند بيشتر نمود دارد و همانطور كه قبلا اشاره گرديد، اين افراد پس از عمل نياز به عينك مطالعه خواهند داشت.

آرشيو سه ساله پرسش و پاسخ موارد مرتبط با چشم پزشکي