دکتر بابک باب شریف, متخصص چشم و فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و زیبایی و لیزر - انسداد مجاری اشکی در بزرگسالان

انسداد مجاری اشکی در بزرگسالان

نحوه توليد و خروج اشک
اشک عمدتا توسط غده اشکي که در قسمت فوقاني- خارجي کاسه چشم قرار دارد، توليد مي شود. با هر بار پلک زدن، اشک توليد شده روي سطح چشم پخش مي شود و ميزان اضافه آن توسط سيستم تخليه کننده اشک  از چشم خارج مي گردد و به داخل بيني مي ريزد. در حالت طبيعي در هر چشم دو مجرا (به نام کاناليکول فوقاني و تحتاني) براي خروج اشک از چشم وجود دارد: يکي در پلک بالا و ديگري در پلک پايين. اين مجاري از دو سوراخ کوچک در لبه پلک بالا و پايين در سمت بيني به نام پونکتوم شروع مي شوند. اشک از پونکتوم ها  به داخل کاناليکول فوقاني و تحتاني و سپس کيسه اشکي هدايت مي شود. کيسه اشکي در گوشه داخلي چشم در کنار ريشه بيني قرار دارد. سپس اشک از طريق مجراي بيني -اشکي وارد بيني مي شود. معمولا انسداد در قسمت هاي انتهايي اين مجرا ايجاد مي شود.


علل اشکريزش

 علل اشک ريزش را مي توان به دو گروه عمده تقسيم کرد: 1- افزايش توليد اشک از غدد اشکي 2- کاهش خروج اشک از سيستم تخليه کننده اشک

افزايش توليد اشک

علل افزايش توليد اشک از غدد اشکي عبارتند از: تحريک چشم ناشي از التهاب يا عفونت قرنيه (کراتيت)، التهاب يا عفونت  ملتحمه (کنژنکتيويت)، التهاب يا عفونت پلکها ( بلفاريت)، خراش يا جسم خارجي قرنيه يا ملتحمه، ترشح اشک به علت تحريک مخاط بيني ، ترشح احساساتي اشک ناشي از فعاليت غده هيپوتالاموس و حتي ترشح رفلکسي اشک در افراد دچار خشکي چشم.

 کاهش خروج اشک

کاهش خروج اشک از سيستم تخليه کننده اشک به علت انسداد نسبي يا کامل سيستم تخليه کننده اشک است که در کودکان و بزرگسالان علت زمينه اي و درمان آن متفاوت است.

 انسداد مجراي اشکي در بزرگسالان

انسداد  مجراي اشکي فقط در سنين زير دو الي سه سال با ميل زدن يا در اصطلاح سونداژ مجراي اشکي قابل درمان است؛ اما در سنين بالاتر سونداژ فقط جنبه تشخصي دارد و به هيچ وجه براي درمان توصيه نمي شود. لذا در بزرگسالان عملي بنام داکريو سيستورينوستومي (DCR) انجام مي شود  که طي آن مجراي اشکي به داخل بيني باز مي شود. حال اگر قسمت  ابتدايي مجرا بسته باشد، بايد علاوه بر DCR به مدت چند ماه هم لوله سيليکون گذاشت؛ ولي در صورت بسته بودن قسمت انتهايي فقط DCR کافي است

آرشیو سه ساله پرسش و پاسخ موارد مرتبط با چشم پزشکی