دکتر بابک باب شریف ، متخصص چشم و فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و زیبایی و لیزر - خشكی چشم Dry Eye

خشكی چشم Dry Eye

 اشک چيزي فراتر از آب ساده است. اشک، مخلوط پيچيده‌اي‌ از آب، چربي‌ها، پروتئين، مواد معدني، مواد ضد باکتري و عوامل رشد است. اين مخلوط، سطح چشم را نرم و شفاف مي‌سازد و ديد خوب بدون آن امکان پذير نيست

لازم به ذكر است كه خشكی چشم ممكن است در همه گروه‌های سنی بروز كند، اما شیوع آن در افراد مسن‌تر بیشتر است. خشکي چشم در بيشتر موارد، يک بيماري مزمن است و هدف از درمان آن کاهش و از بين بردن علايم است.


علائم مهم خشكی چشم كدامند؟
گرچه این بیماری خشكی چشم نامگذاری شده است، اما در اكثر مواقع فرد مبتلا احساس نمی‌كند كه چشمش خشك شده، بلكه بیشتر افراد بدلیل سوزش و خارش و گاهی اشك ریزش چشم‌ها ابراز ناراحتی می‌كنند. شایعترین علائم خشكی چشم عبارت از سوزش و خارش چشم‌ها، احساس وجود جسم خارجی مانند شن ریزه در چشم، تاری دید كه اغلب با پلك زدن برطرف می‌شود، قرمزی چشم، حساسیت به نورهای شدید، ریزش بیش از حد اشك و عدم تحمل لنز تماسی است.
البته لازم به ذكر است كه معمولاً این علائم در هر دو چشم ایجاد می‌شود. شدت علائم در زمان‌های مختلف یكسان نیست و اغلب پس از قرار گرفتن در معرض باد و گرد و غبار، كار با كامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه طولانی مدت تشدید می‌شود.

.

آيا ممکن است اشک ريزش علامت خشكي چشم  باشد؟

بله،

 چشم به دليل خشکي تحريک مي‌شود، غدد اشکي با ترشح تحريکي، اشک بسيار زيادي را ترشح مي‌کنند. اشک ترشح شده از مجاري اشکي سرازير شده و از پلک‌ها نيز جاري مي‌شود. از آن جايي که کيفيت چنين اشکي پايين است، خشکي چشم را برطرف نمي‌کند و فقط سبب توليد اشک بيشتر مي‌شود.

.

عوامل ايجاد كننده خشکي چشم كدامند؟

شکي چشم در بيماري‌هاي روماتيسمي ‌مثل آرتريت روماتوئيد، لوپوس، اسکلرودرما و سندرم شوگرن، بلفاريت(التهاب لبه پلک‌ها)، روزاسه (بيماري است که با قرمزي و برجسته و ضخيم شدن عروق صورت و ضخيم شدن پوست بيني همراه است) و اختلالات پوستي ديگر ديده مي شود. در سندرم شوگرن، خشکي چشم به همراه خشکي دهان و التهاب مفاصل ديده مي‌شودز.TED is one of the most important

 

 تحريک کننده‌هاي محيطي مانند دود سيگار ، نور خورشيد ، باد، رطوبت کم، ارتفاع زياد و وسايل گرم کننده داخل منزل، اختلال در عملپلک‌ها، واکنش آلرژيک به قطره‌هاي چشمي‌ يا پمادها، فاصله زماني نسبتا طولاني بين هر بار پلک زدن در زمان تمرکز روي يک چيز مانندکامپيوتريا رانندگي يا خواندن مطلب، اشاره کرد.

نقش  داروها د ر خشكي چشم كدامند ؟

انواع داروهاي شايع که مي‌توانند موجب "خشکي چشم" شوند شامل داروهاي افزايش‌دهنده ادرار، داروهاي ضد فشار خون، آنتي‌هيستامين‌ها و ضداحتقان‌ها(شامل قرص‌هاي سرماخوردگي)، داروهاي خواب‌آور، داروهاي ضد افسردگي، داروهاي تجويزي براي درمان جوش)آکنه ( و برخي از مسکن‌هامانند مورفين هستند.

برخي از داروها ممکن است سبب کاهش ترشح اشک شوند. از آن جايي که استفاده از بعضي داروها ضروري است، خشکي چشم بايد تحمل شده و يا با اشک مصنوعي درمان شود

 

3روش تشخیصخشكی چشم چیست؟
در صورتی كه به علت وجود علائم فوق احتمال می‌دهید كه مبتلا به خشكی چشم شده‌اید حتما با پزشك مشورت كنید. به یاد داشته باشید كه خشكی چشم علاوه بر آن كه احساس ناراحتی ایجاد می‌كند در صورتی كه شدید باشد ممكن است باعث ایجاد لك قرنیه و كاهش دید دائمی شود. بعلاوه راه‌های اصلی تشخیص این بیماری بر عهده چشم پزشك است.
.

درمان خشکي چشم چند نوع است؟

باید توجه داشت که مشکلات ناشی از خشکی چشم ممکن است بسیار خفیفیا بسیار شدید باشد. در موارد خیلی خفیف ممکن است صرفاً عمل به توصیه‌های کلی باعثبهبود علائم شود. اما در موارد شدیدتر ممکن است به اقدامات مختلف درمانی نیاز باشد.

توصیه‌های کلی

در طول روز مایعات کافی بنوشید. این امر به مرطوب نگه داشتن بافتهای بدن و ازجمله سطح چشم کمک می‌کند.

در مواقعی که کار چشمی طولانی مدت انجام می‌دهید، سعی کنید به صورت ارادی پلکبزنید. به صفحه مانیتور، تلویزیون یا کتاب خیره نشوید. هر 5 تا 10 دقیقه یک باربرای چند ثانیه پلکها را ببندید.

 

از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار، یا دود سیگار پرهیز کنید. در محیطهای خشک ودر هوای طوفانی حتی الامکان از عینک (آفتابی یا طبی) استفاده کنید.

در فصول سرد سال که از وسایل گرمازا در داخل منزل استفاده می‌کنید از دستگاهبخور برای مرطوب نگه داشتن فضای اتاق استفاده کنید.

 

چشمها را نمالید. مالیدن چشمها باعث تحریک بیشتر و بدتر شدن علائم می‌شود.

درمانهای دارویی

قطره‌های اشک مصنوعی:برخی از انواع قطره‌های اشک مصنوعی به سرعت از داخل چشم شستهمی‌شوند و برای مدت کوتاهی علائم را برطرف می‌کنند. برخی از انواع قطره‌ها چسبندگیبیشتری دارند و مدت بیشتری در چشم می‌مانند و اثر آنها تا چندین ساعت پایدارمی‌ماند. در ساخت برخی از قطره‌های اشک مصنوعی از مواد محافظ استفاده می‌شود. دربرخی از افراد این مواد محافظ باعث تحریک و بدتر شدن علائم چشمی می‌شود. بنابراینبه خصوص اگر قطره اشک مصنوعی را مکرراً (بیشتر از 4 بار در روز) استفاده می‌کنید بامشورت با پزشک قطره‌ای را استفاده کنید که فاقد مواد محافظ باشد.

 

پمادهای و زلهاي چشمی:در مواردی که علائم خشکی چشم در موقع خواب هم وجود داشتهباشد، پمادهای ساده چشمی قبل از خواب تجویز می‌شود. این پمادها باعث چرب و مرطوبشدن سطح چشم می‌شود.

درمانهای جراحی

در موارد نسبتاً شدید خشکی چشم ممکن است با اقداماتفوق بهبود کافی ایجاد نشود در این موارد استفاده از روشهای جراحی برای بهبود خشکیچشم ضروری است  

كاهي سوراخهای خارج کننده اشک از چشم بهصورت موقت یا دائمی بسته می‌شوند. این روش باعث باقی ماندن اشک در چشم و مرطوبماندن چشم می‌شود.   در مواردی که فلج پلکها یا اشکالات ساختمانی پلکها باعث بازماندن چشم و تبخیر اشک شود، با بستن موقتی بخشی از پلکها می‌توان سطح تبخیر اشک راکمتر کرد.

به یاد داشته باشید که درمان خشکی چشم نه فقط برایراحتی چشمها، بلکه برای سلامت چشم و حفظ بینایی اهمیت دارد.

 

آرشيو سه ساله پرسش و پاسخ موارد مرتبط با چشم پزشکي