دکتر بابک باب شریف ، متخصص چشم و فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و زیبایی و لیزر - ایپدمی ناشناخته در میان کاربران

ایپدمی ناشناخته در میان کاربران

ایپدمی ناشناخته در میان کاربران:

 تعداد کاربران کامپیوتر روز بروز درحال افزایش است.

 براساس یک گزارش،تعداد کاربران کامپیوتر از حدود 700 میلیون کاربر در سال 2007 به یک میلیارد در سال 2010 خواهد رسید.افزایش استفاده از کامپیوتر موجب افزایش تعداد کاربرانی شده استکه مشکلات چشمی ناشی از کامپیوتر را تجربه کرده اند.مشکلات ناشی از کامپیوتر که با عنوان computer vision syndrome)CVS) نامیده شده است،ابتدا در مجلات خبری بیان شد ولی به آ رامی جای خود را در متون پزشکی باز کرده و اکنون به عنوان یک پدیده فراگیر شناخته شده است.شیوع CVSدر کاربران کامپیوتر در مطالعات مختلف از 10 تا 90 درصد گزارش شده است که با این تفاوت ناشی از طرح مطالعه و جامعه مورد بررسی بوده است.این آمار همگی مربوط به خارج از ایران بوده است و مطالعات در کشور ما در این موارد بسیار اندک و ناقص بوده است.

علایمCVSبه چهار دسته کلی:

آستنوپی،مشکلات سطح خارجی چشم،مشکلات بینایی و مشکلات خارج چشمی تقسیم شده است.

آستنوپی بصورت خستگی چشم و احساس ناراحتی و فشار در چشم ها بروز می کند.مشکلات سطح خارجی چشم ثانویه به اشکالات اشک و خشکی چشم است.

مشکلات بینایی،بصورت تاری دید و دو بینی و در موارد نادر انحراف چشم و تغییر قدرت انکساری بروز می کند.

مشکلات خارج چشمی شامل درد گردن،سردرد و کمردرد استکه اگر چه ممکن است رابطه مستقیمی با چشم نداشته باشد ولی چون رعایت مسایل چشمی ممکن است به کاهش آن کمک کند در این دسته طبقه بندی شده اند.

بطور کلی 5 عامل کلی در بروز سندرم بینایی کامپیوتر دخیل هستند:صفحه نمایشگر کامپیوتر،محل کار،چشم انسان،کاربر کامپیوترو نوع کار با رایانه.

مشاهده صفحه نمایشگر با مشاهده یک صفحه کاغذ بسیار متفاوت است ونیازمند کار بینایی بیشتر است،لذا می تواند باعث باعث بروز سندرم بینایی کامپیوتر شود.

صفحه نمایشگر کامپیوتر از خود نور ساطع می کنددر حالیکه دیدن یک صفحه کاغذ نیازمند وجود منبع نور خارجی است.صفحه نمایشگر کامپیوتر بصورت یک تصویر ثابت نیست بلکه تصاویر با فرکانس بالایی بطور مرتب تکرار یا بازیابی می شوندو به دلیل اینکه این فرکانس از توانایی کشف توسط چشم انسان بالاتر است بصورت یک تصویر ثابت و بدون لرزش دیده میشود.تصاویری که توسط صفحات نمایشگر تولید میشود شامل هزاران نقطه ریز درخشان یا خطوط افقی است که در کنار هم جمع شده تصویر را تولید می کنند.این نقاط یا خطوط در لبه های خود روشنایی کمتری دارند،لذا تمرکز بینایی بر آنها سخت خواهد بود.در نمایشگر کامپیوتری حتی در صفحات نمایشگر ضد روشنایی خیره کننده(Glare Screen Anti) نیز انعکاس از سایر منابع نوری موجب خستگی چشم ها میشود.در صفحه کاغذ معمولا مشکل انعکاس نور وجود ندارد و یا کمتر است.این موارد بعلاوه موارد دیگر تفاوت های یک نمایشگر را با صفحه تایپ شده نشان میدهد.

روشنایی غیر صحیح محیط کار بر راحتی دیدن صفحه نمایشگر اثر بد می گذارد.روشنایی فراوان و مداوم محیط(لامپ های فلورسانت،پنجره های بزرگ،چراغ های مطالعه)حروف را بر صفحه نمایشگر محو کرده باعث انعکاس نور و روشنایی خیره کننده می شود.علاوه بر روشنایی اتاق،وجود جریان هوا،دما و رطوبت هوا نیز تاثیر گذار هستند.اگر کاربر بخواهد بطور مداوم صفحه ی نمایشگر و بعد یک صفحه کاغذ یا صفحه کلید را بنگرد،چشم باید هزاران بار تطابق کند.بعلاوه تمرکز بر حروف بر صفحه نمایشگر،بعلت وضوح اندک تصویر مشکل است.این تغییر مداوم وضعیت چشم ها،باعث ناراحتی بیشتر چشم ها می شود.همچنین نشان داده شده است که در هنگام دیدن کارکتر های رنگی مقدار تطابق بیشتر شده و این امر به ایجاد خستگی زودتر کمک میکند.

خیره شدن به صفحه نمایشگر باعث دو اتفاق مهم میشود:

اولا: میزان پلک زدن ناخود آگاه شدیدا کم می شود.

ثانیا: یکی از راههای از دست رفتن اشک تبخیر از سطح چشم است.موقع خیره شدن به نمایشگر،چشم ها باز تر میشوند که باعث تشدید تبخیر اشک از سطح چشم می شود.

گروههای مختلفی با کامپیوتر کار می کنند که براساس سن،جنس،شغل،شخصیت،عادات زندگی و وضعیت اجتماعی اقتصادی با یکدیگر متفاوت هستند.خشکی چشم در زنان اندکی شایعتر از مردان است.بطور طبیعی با افزایش سن تولید اشک کاهش می یابد،هر چند که خشکی خشکی چشم در هر سنی محتمل است ولی در زنان یائسه خشکی چشم بسیار شایعتر است.چنانچه کاربر کامپیوتر به دور بینی،پیر چشمی یا نزدیک بینی اصلاح نشده مبتلا باشد،احتمال بروز سندرم بینایی کامپیوتر بیشتر خواهد بود.وجود برخی از بیماری های سطحی چشم می تواند موجب ایجاد و یا تشدید علایم بیماری مرتبط با کامپیوتر شود.

استفاده از کامپیوتر از کار در محل کار به فعالیت های متنوعی مانند مطالعه،ارتباط با دیگران،تفریح و تجارت گسترش پیدا کرده است.هر کدام از این کارها شرایط خاص خود را داشته و نیاز بینایی آن تفاوت خواهد کردو در نتیجه اثر آن در ایجاد CVS متفاوت است.

مطالعات مختلف روش های مختلفی برای غلبه بر مشکلات ناشی از کار با کامپیوتر توصیه کرده اند. این روش ها اغلب شامل استراحت منظم در ضمن استفاده از رایانه،رعایت فاصله مناسب از نمایشگر،استفاده از نمایشگرهای مناسب با تنظیمات مناسب از جهت کنتراست و شفافیت تصویر و میزان بازیابی و جهت جهت قرارگیری آن تنظیم نور مناسب محیط معاینه چشم پزشکی و درمان مشکلات چشمی است.

در مطالعه انجام شده توسط مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی ایران که بر روی بیش از 100 کاربر کامپیوتر با تحصیلات دیپلم تا دکترا انجام شد،74% افراد از مشکلاتCVS در حد متوسط تا شدیدشکایت داشتند،سردرد در 31%،خستگی جشمی در 35%، سوزش چشم در 42%،خستگی چشم در 67%، احساس خشکی چشم در 39%، احساس جسم خارجی در چشم در 21%، قرمزی چشم در 42%، تاری دید در 27%، کاربران با شدت متوسط و شدید گزارش شد. از این میان تنها کمتر از 10% ازCVSاطلاع داشتند و کمتر از این مقدار نحو ه ی رعایت اصول مناسب برای جلوگیری CVS را می دانستند و تنها 2.5% کاربران علائم CVSرا بطور کامل می دانستند .این افراد که 80% آنها بیش از 2 سال سابقه کار با کامپیوتر داشتند ،23% برای تایپ،24.4% برای وارد کردن داده ها،25.6% برای کار مداوم با اینترنت و بقیه برای کارهای دیگر از کامپیوتر استفاده کردند.

از این افراد 55% معتقد بودند که نیازی به استراحت مکرر طی کار با کامپیوتر وجود ندارد و تنها حدود 40% میزان استراحت مناسب را برای کاهش علایم CVS می دانستند و تنها حدود 30% افراد فاصله مناسب با کامپیوتر را رعایت می کردند.جالب آنکه حدود30% افراد نوع نمایشگر خود را )کاتدی یا (CCD نمی دانستند.

57%کاربران نمی دانستند که سطح نمایشگر نسبت به سطح افق چشم چه وضعیتی باید داشته باشد و حدود40%معتقد بودند تنظیم کنتراست برای نمایشگر لازم نیست.78.5% کاربران میزان مناسب نور اتاق و58% نیز رنگ مناسب برای کارکترها رانمی دانستند.

با توجه به وسعت و همه گیری CVS و همچنین توجه کمتر به آن که باعث شده است نام اپیدمی ناشناخته برای آن انتخاب شود لازم است همکاران اطلاع کافی از علائم و نحه ی برخورد با این سندرم را داشته باشند.مطالعه کتابی که به همین منظور برای کاربران کامپیوتر تالیف شده و قطعا برای همکاران مفید خواهد بود توصیه میشود.

 

 

 

 

 

آرشيو سه ساله پرسش و پاسخ موارد مرتبط با چشم پزشکي