دکتر بابک باب شریف ، متخصص چشم و فوق تخصص جراحی پلاستیک پلک و زیبایی و لیزر - جداسازی دیژیتال لایه های رتین(SPECTRALIS OCT)

جداسازی دیژیتال لایه های رتین(SPECTRALIS OCT)

با پیشرفته شدن سیستم های نرم افزاری وتکنیکهای تشخیصی دربیماریها این پیشرفت درزمینه چشم پزشکی نیزچشمگیر می باشد ونمونه آن دستگاه OCT می باشد که کارآن مقطع برداری ازقسمتهای مختلف چشم(قرنیه وشبکیه)می باشد.تا چند سال قبل بدلیل نبودن این تکنولوژی اطلاعات درمورد بسیاری از بیماریهای چشمی بخصوص درزمینه بیماریهای شبکیه بسیاراندک بود ولی هم اکنون با روی کارآمدن این دستگاه که مکانیسم کارآن براساسcoherence Low interferometry است می توان حتی بررسی درحد بافتی وسلولی ازلایه های مختلف چشم وبخصوص شبکیه را انجام داد.

دستگاههای ابتدائی سرعت پائین تروقدرت resolutionپائین تری داشتند ولی دردستگاههای امروزی OCT نظیر دستگاه Engineering Heidelberg آلمان(Spectralis resolution تصاویربسیاربهترشده است واختلالات وartifact های ناشی از حرکات بسیار سریع وریز چشم هم بدلیل سرعت بالا وهم بدلیل استفاده ازنرم افزارهای ویژه حذف شده است وکیفیت تصاویر ارتقاء یافته است.دردستگاه Spectralis همزمان عکسهای OCTوعکسهایSLO(عکسهائی که باکیفیت وresolution بالا و با مکانیسم ophthalmoscopy laser Scanning) ازبیمارتهیه می شود و می توان همزمان عکسهای فوندوس اتوفلوئورسانس نیز ازبیمار تهیه نمود وازهر مقطعی ازاین تصاویر،می توان تصویرOCTنیزتهیه کرد.

ازخصوصیات مهم Spectralis یکی کیفیت بالای تصاویرOCT می باشد که درآن لایه های مختلف شبکیه بخصوص گیرنده های نوری کاملا"قابل بررسی است ودیگری کیفیت بالای تصاویرSLOتهیه شده توسط این سیستم می باشد که بررسی مناطق پاتولوژیک مختلف ازشبکیه را امکان پذ یرمی سازد.دستگاهSpectralis همزمان فلورسئین آنژیوگرافی وOCT را نیزانجام می دهد که با آن می توان پاتولوژی های موجود درسیستم عروقی چشم وسیستم آناتومیکی راهمزمان بررسی نمود وازجهت بررسی محل ومکان دچارمشکل بسیارکمک کننده است درحالیکه درسایرسیستمها چنین امکانی وجود ندارد.

امروزه ازOCT درتشخیص وپیگیری درمان بسیاری ازبیماریها استفاده می شودازمهمترین آنها بیماری دژنرسانس ماکولای وابسته به سن بخصوص نوع عروقی آن است که برای تشخیص وبرنامه درمانی وپاسخ به درمان  OCTبسیار کمک کننده است.

ازبیماریهای دیگربیماری دیابت است که مشکل اصلی بیماران درسیستم عروقی چشم وافزایش ضخامت شبکیه می باشد.

باOCTمقداراین ضخامت،صدمات بافتهای چشم،وجود کشش روی شبکیه توسط لایه های عروقی و...بررسی می شودوهرکدام اطالاعات مفیدی به پزشکان می دهد که در درمان وتشخیص ازآن بهره می برند.

بیماری دیگر چشمی،بیماری CSRاست که بدلیل اختلال درعملکرد پمپ سلولهای رنگدانه ای شبکیه ایجاد می شود وزیرشبکیه مایع تجمع پیدا می کند.ازOCT برای تشخیص این بیماری،پیگیری بیماری،بررسی بهبود آنها،بررسی پاسخ به درمان وبررسی فعال بودن بیماری استفاده می شود.

درسایربیماریها مثل بیماریهای عروقی وانسدادی شبکیه نیزاطلاعات مفیدی راجع به مرکزبینائی وتحولات ناشی ازآن به ما می دهد.بطورکلی ما با Spectralis OCTازوضعیت سلولهای گیرنده نوری شبکیه دربسیاری ازبیماریها مطلع می شویم وحتی می توانیم تاحدودی دید بیماران راتخمین بزنیم.

بدلیل اینکه ازنور دیود درتصویر برداری از این بیماران استفاده می شود واین نور رفلکس مردمک را تحریک نمی کند لذا می توان بدون بازکردن مردمک نیز این تصویر برداری انجام شود.تهیه عکسهای بسیار ساده درزمان بسیارکوتاهی است ودربیمارانی که امکان انجام فلوئورسین آنژیوگرافی نباشد،اطلاعات سودمندی رابه ما خواهد داد.

درخاتمه باید گفت باروی کارآمدن دستگاه OCT دریچه ای جدید به دنیای چشم پزشکی در زمینه شبکیه بازشده است که ازلابلای آن بسیاری ازدیدگاههای جدید درتشخیص ودرمان بیماریهای شبکیه آشکارمی شود.روشهای درمانی وتشخیصی باروی کارآمدن این تکنولوژی متحول شده است و درآینده نیزمتحول خواهد شد.پیشرفته تر شدن این تکنولوژی وحذف اختلالات تصویری با قدرت ومکانیزم بالاتر امکان خلق تصاویر شبکیه درحد سلولی وشاید مولکولی نیزبه ما بدهد که خود در بررسی عوامل ایجاد کننده بیماریهای شبکیه درآینده بسیار کمک کننده خواهد بود.

 

آرشيو سه ساله پرسش و پاسخ موارد مرتبط با چشم پزشکي